در شهر بستان در منطقهٔ ام الدبس، واقع در مرز ایران و عراق، منطقهٔ ای تاریخی به وسعت چند کیلومتر وجود دارد. شواهد موجود گویای آن است که این شهر مربوط به دوران ساسانیان یا شاید هم به چند قرن قبل از آنها و به دوران میسانیان برمی گردد. در یکی از بناها شباهت با […]
در شهر بستان در منطقهٔ ام الدبس، واقع در مرز ایران و عراق، منطقهٔ ای تاریخی به وسعت چند کیلومتر وجود دارد. شواهد موجود گویای آن است که این شهر مربوط به دوران ساسانیان یا شاید هم به چند قرن قبل از آنها و به دوران میسانیان برمی گردد. در یکی از بناها شباهت با ایوان مداین به راحتی قابل تشخيص است.(شاید معماری به کار رفته شبیه معماری شهر تیسفون باشد.)
بناهای گِلی و آجری در پهنهٔ وسیعی از این شهر تاریخی مشاهده می شود. بناهای طاق دار و ستون های آجری مدور دال بر آن است که این شهر تاریخی از معماری پیشرفته ای برخوردار بوده و شهری متمدن بوده است.(اغلب آجرهای به کار رفته در بناها مربعی شکل و مستطیلی شکل هستند.)
با دقت در محوطهٔ داخلی شهر متوجه می شویم که اتاق ها اغلب مربعی شکل به اندازهٔ چهار متر در یک محیط دایره ای شکل با یک دیواری احاطه می شوند که رهنمون به معماری خاص در یک دورهٔ تاریخی خاص می کند. با توجه به حفاری های غیر مجاز صورت گرفته مشخص می شود که این شهر حدود پنج متر زیر زمین است.
انواع سفال ها و تکه کوزه های گوناگون با طرح ها و رنگ های متفاوت نشان از پیشرفت صنایع دستی در این شهر تاریخی دارد.(سفال های رنگی و لعابی در پهنهٔ شهر به فراوانی قابل مشاهده است.) در بعضی از سفال ها طرح هایی شبیه موج برای تزیین کوزه ها مشاهده می شود که احتمال وابستگی این شهر به اقتصاد دریایی باشد.
وجود تکه استخوان در محوطهٔ شهر و در لایه های بالایی سطح زمین شاید نشانهٔ وجود جنگی باشد که باعث ویرانی این شهر تاریخی شده است. به خوبی می دانیم که در این مناطق جنگ هایی صورت می گرفت که به ویرانی یک شهر و سقوط حکومت منتهی می شد.(جنگ های بین عیلامی ها و سایر حکومت های بین النهرین نمونه های فراوانی دارد. این شهر به دلیل نزدیکی به شوش باستانی پایتخت غربی عیلامی ها، شاید یکی از شهرهای وابسته به عیلامی ها باشد.)
متأسفانه این منطقه بدون مراقبت مانده است و حفاری های غیر مجاز با بیل مکانیکی در چند نقطه از این شهر تاریخی مشهود است و ضرر و خرابی و ویرانی فراونی به بار آورده است.
امید است وزارت میراث فرهنگی و گردشگری توجه ویژه ای به این شهر باستانی که میراثی بشری است داشته باشد.
در پایان باید گفت تا حفاری و کاوش های باستان شناسی در این منطقه صورت نگیرد و آثار توسط متخصصان باستان شناسی بررسی نشود نمی توان به صورت دقیق دربارهٔ آثار تاریخی این منطقه صحبت کرد.
- نویسنده : نسیم میسان
- منبع خبر : نسیم میسان
